Monumenten en herdenkingen van de Belgische ontmijners

Een blijvende herinnering

De oorlog eindigde niet voor iedereen toen de wapens zwegen. Lang na de Eerste en Tweede Wereldoorlog bleven in België duizenden mijnen, granaten, vliegtuigbommen en andere explosieven in de bodem, op zee en in ons landschap achter. Het opruimen ervan werd het werk van de Belgische ontmijners, die vaak onder levensgevaarlijke omstandigheden hun opdracht uitvoerden.

Sinds de oprichting van de Belgische ontmijningsdienst in 1918 hebben generaties ontmijners zich ingezet om deze achtergebleven oorlogstuigen onschadelijk te maken. Volgens DOVO kwamen sinds de oprichting van de dienst 128 mensen tijdens opdrachten om het leven. Achter dat cijfer schuilen 128 persoonlijke verhalen van moed, plichtsbesef en opoffering.

Hun opdracht beperkte zich bovendien niet tot de eerste jaren na een oorlog. Ook tientallen jaren later bleven oude explosieven slachtoffers maken. Zo kwamen in 1969 zeven ontmijners van de Belgische Zeemacht om het leven bij een ongeval tijdens het ontmijnen van een vliegtuigbom in Oostduinkerke. In Genk kwamen in 1942 vier ontmijners om het leven bij het onschadelijk maken van een niet-ontplofte geallieerde bom.

Het gevaar behoort ook vandaag nog niet volledig tot het verleden. België bevat nog steeds een enorme hoeveelheid achtergebleven oorlogsmunitie. DOVO is dagelijks actief met het opsporen, identificeren, neutraliseren en vernietigen ervan, zowel op land als op zee.

Verspreid over België herinneren monumenten, gedenkplaten, herdenkingsstenen en jaarlijkse plechtigheden aan de ontmijners die tijdens hun opdracht het leven lieten. Van Stavelot tot de Belgische kust en van Limburg tot de voormalige ontmijningssites: iedere plaats vertelt een eigen verhaal.

Het Nationaal Monument van de Belgische Ontmijners in Stavelot neemt daarbij een bijzondere plaats in. Het werd op 20 september 1953 ingehuldigd en vormt tot vandaag een centraal punt voor de jaarlijkse herdenking van de gevallen ontmijners. In 2018 werd het monument gerestaureerd en uitgebreid.

De jaarlijkse plechtigheid in Stavelot wordt nog steeds georganiseerd door DOVO. Ook in 2026 staat opnieuw een herdenkingsceremonie gepland aan het monument.

Deze pagina wil de herinnering aan deze bijzondere groep militairen levend houden. Niet alleen door de monumenten en herdenkingen in beeld te brengen, maar ook door de verhalen achter de namen te vertellen.