Stavelot

Stavelot, het Nationaal Monument.

Aan de rand van de Ardennen, in het rustige stadje Stavelot, staat het Nationaal Monument van de Ontmijners. Het is een plaats van stilte en eerbied, gewijd aan de mannen die hun leven verloren tijdens het ontmijnen van oorlogstuig — vaak lang nadat de wapens waren gezwegen.

Na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog bleef België bezaaid met mijnen, granaten en niet-ontplofte bommen. Het opruimen ervan was een gevaarlijke en ondankbare taak. Ontmijners trokken het land in om velden, wegen en dorpen weer veilig te maken. Velen keerden niet terug. Dit monument herdenkt hun moed, hun vakmanschap en hun ultieme offer.

Om deze helden te eren, ontwierp architect Albert Verschueren – die zelf zwaargewond raakte tijdens het ontmijnen – begin jaren vijftig een prachtig herdenkingsmonument. Het middelpunt is een aangrijpend standbeeld gemaakt door kunstenaar Albert Segers. Je ziet een geknielde soldaat die uiterst voorzichtig een mijn onschadelijk maakt. Zijn mond staat open; een eeuwige roep naar de omwonenden om snel dekking te zoeken.

Achter de soldaat staat een halfronde stenen muur, waarop de namen van de gesneuvelden zijn aangebracht. Hierop glanzen de wapenschilden van de negen Belgische provincies, samen met de symbolen van de naoorlogse ontmijningsbataljons: het trotse everzwijn en het zeepaardje.

Sinds de inhuldiging op 20 september 1953 door Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Albert, Prins van Luik, de Heer DAXHELET, Burgemeester van STAVELOT, Generaal SEVRIN voorzitter van de Verbroedering, en verschillende burger en militaire autoriteiten, is het een nationale herdenkingsplaats geworden. Jaarlijks verzamelen militairen, veteranen en nabestaanden zich hier om hulde te brengen. Het monument herinnert ons eraan dat vrede niet alleen wordt bevochten op het slagveld, maar ook wordt opgebouwd in de stille, gevaarlijke arbeid nadien.

Het Nationaal Monument van de Ontmijners is daarmee meer dan een herdenkingsplaats. Het is een blijvend symbool van moed in dienst van het leven — een eerbetoon aan zij die, in stilte en plichtsbesef, anderen een veilige toekomst schonken. Jaarlijks is dit een vaste plek voor herdenkingsplechtigheden, waarbij militairen, veteranen, familieleden van de overledenen en lokale autoriteiten samenkomen om hulde te brengen aan de ontmijners die hun leven gaven in dienst van de veiligheid van anderen

In de loop der jaren bleef de herdenkingsplek groeien. In 2013 werd er een extra gedenkplaat geplaatst. Tijdens een grote renovatie in 2018 kreeg het terrein een wel heel bijzondere blikvanger: een gigantischeEngelse bom van maar liefst 6000 kilo uit het eind van 1944. Vandaag de dag blijft het monument een krachtig symbool van moed en opoffering, waar elk jaar nog vele mensen samenkomen voor een nationaal eerbetoon.

Het Nationaal Monument te Stavelot bevind zich op het grondgebied van deze mooie stad in de Belgische Ardennen. Als men Stavelot binnerijd langs de RN 58, bevind het Monument zich aan de rechterzijde, net voor men de rotonde opgaat naar het centrum. De RN 58 heet hier al de Avenue des Démineurs. De GPS coordinaten zijn 50° 23' 48" N - 05° 56' 09"E, en hierbij ook de link via Google Maps.

2018

Renovatie van het monument

In 2014 werd beslist om door de Raad van bestuur tijdens een Algemene Vergadering om het monument te restaureren. Niet alleen waren de originele platen dringend aan een opsmukbeurt toe, ook de plaats zelf was toe aan wat verandering. TIjdens de plechtigheden was het duidelijk geworden dat de namen van de gevallen makkers wat weggestopt waren achter de toren en het beeldhouwerk.

Tijdens de Algemene vergaderingen die vooraf gingen aan de renovatie werd beslist om af te stappen van het onderscheid in rang. Men zou uitgaan van een chronologische lijst.

De Stad Stavelot verklaarde zich akkoord met de aanpassingen en volgende aanpassingen werden dan ook beslist:

De toren zou verwijderd worden en het beeldhouwwerk zal op de halfronde muur komen.

De kasseien zouden worden herlegt.

De platen met de namen zouden vervangen worden met een chronologische en alfabetische lijst.

De graden zullen niet meer op de platen komen.

De aanduiding 'ontmijners - démineurs zullen hersteld worden.

Deen bom zal centraal op de plaats komen.

Een bom zal centraal op de plaats komen

Een 'wistjedatje

Tijdens de voorbereidende vergadering en besprekingen over wat er ging op de platen komen, werd de idee geopperd om een foto van de beschadigde abdij, toch wel een symbool van Stavelo, te nemen. Gelukkig dat de Verbroedering steun kreeg van de historici van Stavelot. Want wat bleek?

De abdij heeft helemaal geen schade opgelopen tijdens de oorlog. Daarom werd er verder gekeken en hebben we een foto teruggevonden van de verwoeste brug over de Amblève. Een mooie achtergrond bij de panelen van de gevallen makkers.